Eğitim

Epik Anlatım Nedir? Ne Demek? 10 Örnek

Anlatım biçimlerinden olan epik anlatım (diğer adıyla destansı anlatım), olayların gerçekten esinlenerek coşkulu ve destansı şekilde anlatılmasıdır. Sözlü edebiyatımızda bu anlatıma sıkça başvurulur. Olaylar gerçeğe dayalı anlatılır ancak mübalağa katılır. Bunun amacı olayı ve olayın kahramanlarını yüceltmek, kahramanlaştırmak ve olaya coşku katmaktır. Sadece gerçekten yaşanmış olaylar değil hayali olaylar da anlatılabilir. Epik anlatımın özellikleri şunlardır:

  • Olağandışı kişiler ve olaylar vardır.
  • Kahramanca, yiğitçe anlatılan destansı türdür.
  • Tarihi olaylardan yola çıkılabilir veya tamamen hayali olabilir.
  • Coşkulu şekilde anlatılır, anlatılan kişileri etkiler.
  • Mecaz veya yan anlam çokça kullanılır.
  • Sanatlı bir dili vardır.
  • Şiir, destan, roman, hikaye, tiyatro gibi farklı türlerde kullanılabilir.
  • Abartıya başvurulur.
  • Hikayede sürekli olarak bir akış ve hareket vardır.
  • Bir milletin yaşamını etkileyen savaş, göç gibi tarihsel olaylar anlatılır.

Anlatı yukarıda saydığımız özellikleri taşıyorsa epik anlatım içeriyor diyebiliriz. Farklı türlerde anlatılan bu anlatımı metni okuduğunuzda hissedeceksinizdir. Genelde savaş, vatan, ülke kavramlarından bahsedilir. Yiğitlik, cesaret ve kahramanlık ön plandadır.

Epik Anlatım Ne Demek?

Epik kelimesinin sözcükteki karşılığı destansıdır. Yani epik anlatım destansı anlatım demektir. Anlatmak fiilinden türeyen anlatım sözcüğü; bir olayı, duyguyu, yaşanmış hikayeyi veya herhangi bir durumu karşı tarafa aktarmaktır. Geçmişten günümüze kadar anlatım yoluyla iletilen olaylarda farklı anlatım yollarına başvurulur. Bunların hepsi edebiyatımızın birer parçası haline gelmiştir. Destansı anlatımda da adından anlaşılacağı üzere olaylar destan gibi anlatılır. Tarih öncesine dayanan destanlar sözlü edebiyatın ve tarihimizin önemli birer parçasıdır. Yazımızın devamında epik anlatım örneklerine göz atarak konuyu daha iyi anlayacağız.

Epik Anlatım Örnekleri

epik anlatım örnekleri

Epik anlatım hikaye, şiir, masal ve destanlarda karşımıza çıkar. Daha çok şiir ve destanlarda bu anlatım biçimini görürüz. Sözlü edebiyat türüyle birlikte gelişen bu anlatımda tarihsel hikayeler, destanlar ve kahramansı şiirler oluşur. Destansı epik anlatım örneklerine birlikte göz atalım. Örneklere göz attığınızda anlatım türünün niteliklerini daha iyi kavrayacağız.

  • Örnek 1:

Cihan harbinden beri ardı arkası gelmeyen bir cenk için, ağzından bir şikayet sözü çıkmadan nesi varsa hepsini veren Anadolu kadınları, erkekleri kan ve ateş yerlerinde savaşırken uzak denizlerin kıyılarından orta yaylalara doğru günlerce haftalarca çıplak ayakları, giyimsiz sırtlarıyla kurşunları, top mermilerini taşıyor Anadolu kadınları! Batıda, doğuda, kıblede bütün cephelerin arkasında memleketi işleyen, tarlaları yeşerten, sayısız yetim çocukları yetiştiren, büyüten sensiz. Ey Anadolu kadını! (Hamdullah Suphi Tanrıöver)

  • Örnek 2:

Yediyordu Elif kağnısına

Kara geceden geceden

Sanki elif elif uzuyordu, inceliyordu

İlginizi Çekebilir:
Göktürklere Ait Destanlar | Ergenekon ve Bozkurt

Uzak cephelerin acısıydı, gıcırtılar

İnliyordu dağın ardı yasla

Her bir heceden heceden

Kocabaş yığıldı çamura

Büyüdü gözler büyüdü, yürek kadar

Örtüldü gözleri örtüldü hep

Kalır mı Mustafa Kemal’in kağnısı bacım

Kocabaşın yerine koştu kendini Elifcik

Yürüdü düşman üstüne yüceden yüceden

(Fazlı Hüsnü Dağlarca)

  • Örnek 3:

Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik

Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik

Haykırdı, ak tolgalı beylerbeyi “ilerle!”

Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kafilelerle

Şimşek gibi atıldık bir semte yedi koldan

Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan

Bir gün yine doludizgin atlarımızla

Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla

Cennette bu gün gülleri açmış görürüz de

Hala o kızıl hatıra gitmez gözümüzde

(Yahya Kemal)

  • Örnek 4:

Tarihin dilinden düşmez bu destan

Nehirler gazidir, dağlar kahraman

Her taşı bir yakut olan bu vatan

Can verme sırrına erenlerindir.

  • Örnek 5:

Dağlarda tek tek ateşler yanıyordu

Ve yıldızlar öyle ışıltılı öyle ferahtılar ki

Şayak kalpaklı adam nasıl ve ne zaman geleceğini bilmeden

Güzel, rahat günlere inanıyordu

Ve gülen bıyıklarıyla duruyordu ki mavzerinin yanında

Birdenbire beş adım sağında onu gördü

Paşalar onun arkasındaydılar

O, saati sordu. Paşalar: “Üç” dediler.

Sarışın bir kurda benziyordu ve mavi gözleri çakmak çakmaktı.

Yürüdü uçurumun başına kadar, eğildi, durdu.

Bıraksalar, ince uzun bacakları üstüne yaylanarak

Ve karanlıkta akan bir yıldız gibi kayarak

Kocatepe’den Afyon Ovası’na atlayacaktı.

(Nazım Hikmet)

  • Örnek 6:

Bağdat’ın içine girilmez yastan

Her ana doğurmaz böyle bir aslan,

Kelle koltukta geliyor Kars’tan

Şehitlere serdar oldu Genç Osman.

  • Örnek 7:

Benden selam olsun Bolu Beylerbeyi’ne

Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır

At kişnemesinden kargı sesinden

Dağlar seda verip seslenmelidir

Düşman geldi tabur tabur dizildi

Alnımıza kara yazı yazıldı

Tüfek icat oldu mertlik bozuldu

Eğri kılıç kında paslanmalıdır

(Köroğlu)

  • Örnek 8:

Yerleri yırtan sel olup taşmalı

Dağ demeyip taş demeyip aşmalı

Sendeki coşkunluğa er şaşmalı

Kahraman askerim uğurlar ola

  • Örnek 9:

Durduk, süngü takmış kafir ayakta

Bizde süngü yok

Bir hayret kızıllığı akardı üstümüzden

(Üç Şehitler Destanı)

Dehşetten daha çok

  • Örnek 10:

Düşman tutmuştu tepeleri

Düşmanın topu vardı

Antepliler düz ovada sıkışmılardı

Düşman şarapnel döküyordu

Toprağı kökünden söküyordu

Akan Antep’in kanıydı

Düz ovada bir gül fidanıydı

(Nazım Hikmet)

Epik anlatım konusunu kapsayan anlatım biçimleri konusuna aşağıdaki videodan ulaşabilirsiniz.

Göz atmak isteyebilirsiniz; Tümdengelim ve Tümevarım Nedir?

Zeynep Teksöz

Ben Zeynep! 9 Senedir profesyonel içerik editörlüğü yapmaktayım! Yazılarımı umarım beğenirsin :)

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu